Zašto je Srbac bastion SNSD: Malo mjesto puno funkcionera

SNSD Milorada Dodika je na minuim lokalnim izborima pobijedio u 42 opštine u Republici Srpskoj i tri u Federaciji BiH i to zna svaki odrasli stanovinik BiH – neki su to pročitali u novinama ili čuli na TV dnevnicima, a mnogi vidjeli na jutjubu, zahvaljujući video klipu koji je postao ultimativni hit. Međutim, malo ko zna da je SNSD najubjedljiviju pobjedu odnio u – Srpcu. I to ne prvi put.

PIŠE: Milkica MIlojević, novinarka politikologinja

U posljednjih 20 godina SNSD je u ovoj opštini samo jednom izgubio izbore, a i to samo djelimično. Zato je ubjedljiva pobjeda Dodikove stranke na novembarskim izborima mogla biti iznenađenje samo za apsolutno neinformisane ili krajnje naivne.

Podsjećamo, kandidat ove partije za načelnika opštine, Mlađan Dragosavljević, pomeo je konkurenciju, osvojivši duplo više glasova od svog glavnog konkurenta Saše Ilića (DNS).

Na izborima za odbornike slična priča: SNSD je osvojio 12 od ukupno 25 mandata, dok su ostale stranke dobacile do maksimanlo tri odbornička mjesta.

I na izborima prije četiri godine Dragosavljević je pobijedio sa jednako ubjedljivim rezultatom. Što se tiče izbora za odbornike, ista priča se ponavlja u posljednjih nekoliko izbornih ciklusa: SNSD redovno osvaja 12 ili čak 13 mandata.

Dešavalo se da SNSD izgubi vlast na republičkom ili državnom nivou, ali u Srpcu – ne.

U čemu je, dakle, tajna uspjeha Dodikove partije u ovoj maloj pograničnoj opštini na ušću Vrbasa u Savu?

Ne mogu se Srpčani pohvaliti bog zna kakvim prosperitetom, naprotiv, mnogi tvrde da se danas ovdje živi lošije nego prije rata, a stanovništvo masovno bježi, ko u Banjaluku, ko u inostranstvo. Čak i po zvaničnim podacima sa popisa 2013. godine, a od tada su se mnogi iselili, u Srpcu živi čak 20 odsto ljudi manje nego prije 50 godina.

A ipak, Srpčani uporno glasaju za one koji su, u doboj mjeri, kumovali ovakvom stanju.

Svakako jedan od razloga za to jeste razvijena lokalna infrastruktura SNSD u ovoj opštini. Srbac je od osnivanja SNSD jedno od uporišta Dodikove partije. Godinama su u svoje redove vješto uvlačili ljude koji su uticajni u svom komšiluku, ali i široke narodne mase od penzionera do žena i mladih.

Tako su i u minuloj predizbornoj kampanji, dok su opozicionari hejtali, prozivajući SNSD-ovce da korupcijom pljačkaju opštinski budžet i da su „poklopili“ sve nevladine organizacije u gradu, navodeći brojke i konkretne primjere, Dodikovi puleni, umjesto da se upuštaju u polemiku, narodu ponudili – razbibrigu.

Dok su zvanični ugostiteljski lokali disali na škrge, pritisnuti korona krizom i epidemiološkim mjerama, SNSD je otvorio „Kancelariju za mlade“. A to nije bila kancelarija, nego, ako ćemo pravo, kafić, u kojem su se jednako veselili i stari i mladi. Zna se da su pjesma, igra, pivo i rakija u Srpskoj, već decenijama, najbolji predizborni slogani.

S druge strane, triumfu SNSD u Srpcu je u doboj mjeri kumovala i razjedinjena i ne baš spretna opozicija, koja biračima nije ponudila bog zna šta novo, osim poruke „glasajte za nas, da ne bi pobijedili oni“.

E sad, za mnoge birače je „glasanje za one druge“ bio rizik, jer niko ne zna šta od opozicije može očekivati, ako ta opozicija dođe na vlast. Sa SNSD-om, koji vlada decenijam, bar su načisto.

Tako je Srpčanima već odavno jasno da, dok vlada SNSD, njihovi zemljaci odlično prolaze na „višim nivoima“. Teško je u RS naći grad sa više funkcionera po glavi stanovnika.

Već godinama Srbac slovi kao grad koji „vlada“ pravusuđem u RS i BiH. Primjera radi, iz Srpca su: nedavno penzionisani glavni tužilac Okružnog tužilaštva Banjaluka Želimir Lepir, pa donedavni predsjednik Visokog sudakog i tužilačkog savjeta BiH Milan Tegeltija, njegov prethodnik na ovoj funkciji Milorad Novković, nekadašnji glavni tužilac BiH Milorad Barašin, bivši glavni specijalni tužilac RS Miodrag Bajić. Da Srpčanima pravo ide od ruke, svjedoči i činjenica da je pravnik iz ovog grada, Ljubomir Sandić, bio Ombudsman za ljudska prava BiH.

Ali, nisu u pitanju samo pravnici i pravosuđe. Srbac je dao i jednog direktora Fonda zdravstvneog osiguranja RS, Gorana Kljajčina, pomoćnika ministra zdravlja Ljubu Lepira, ministra porodice omladine i sporta Proku Dragosavljevića, koji je, pogađate, blizak rođak aktuelnom načelniku opštine Srbac. Iz Srpca dolazi i aktuelna ministarka finansija Zora Vidović. Malo li je za ovako malu opštinu!

Ovakvo kadrovanje ima itekako uticaja i na raspoloženje birača na lokalu. Prvo, ljudi naprosto vjeruju da će im biti bolje ako su njihovi zemljaci moćni „tamo gore“. A vjerovatno se i potajno nadaju da će, u takvom odnosu snaga, kad se budu dijelile funcije jednom doći red i na njih ili njihovu djecu.